ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣ .... ଏକ ଗୁରୁତର ଆହ୍ବାନ)*

*(ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣ .... ଏକ ଗୁରୁତର ଆହ୍ବାନ)*

ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣ, ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ଏବଂ ମୃତ୍ତିକାର ଅବକ୍ଷୟ ହେଉଛି ସମସ୍ତ ଦେଶ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିବା ଏକ ପରିବେଶ ସମସ୍ୟା।  ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ଅର୍ଥନୈତିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ପଡୁଛି । 

ଭୂପୃଷ୍ଠର ସମୁଦାୟ ଜନବସତି ଜଳରାଶି ଦ୍ୱାରା ସଦାସର୍ବଦା  ଚାରିପଟୁ ଘେରି ରହିଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ କାଳରେ ସ୍ଥଳଭାଗ ଓ ଆକାଶମାର୍ଗ ପରି ଅମାପ ଜଳରାଶି ମଧ୍ୟ ଅଧୁନା ପ୍ରଦୂଷିତ ହେବାରେ ଲାଗିଛି। 

ମାନବ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ସମ୍ପତ୍ତି ମୂଲ୍ୟ ଉପରେ ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ତୁଳନାରେ ଝରଣା, ନଦୀ ଓ ହ୍ରଦର ପ୍ରଦୂଷଣ ଏକ ଗୁରୁତର ଆହ୍ବାନ ଅଟେ। 

 ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଏ କାରଣ ଭାରତ ଏକ କୃଷି ଅର୍ଥନୀତି ଅଟେ |  ଏହା ସତ ଯେ 1974 ମସିହାରେ ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣକୁ ରୋକିବା ଏବଂ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଏବଂ ଦାୟୀମାନଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ଦେବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର 1974 ମସିହାରେ ଜଳ (ପ୍ରତିରୋଧ ଏବଂ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପ୍ରଦୂଷଣ) ଆଇନ, 1977 ରେ ଜଳ ସେସ ଆକ୍ଟ ଏବଂ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ଅଧିନିୟମ କିମ୍ବା EPA ପ୍ରଣୟନ କରିଥିଲେ।  ଜଳର ଗୁଣବତ୍ତା ଦୂଷିତ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ , ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣ ଯୋଗୁଁ କ୍ଷତି ସହିଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ କ୍ଷତିପୂରଣ ଦେବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦୂଷଣକାରୀଙ୍କ ଦାୟିତ୍ଵ କୁ ସୂଚିତ କରିଛନ୍ତି।

ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସ ସତ୍ତ୍ୱେ ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣର ସମସ୍ୟାଗୁଡିକ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ସମାଧାନ ହୋଇପାରି ନାହିଁ |  ଫଳସ୍ୱରୂପ, ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣର ତୀବ୍ରତା ଏବଂ ପରିମାଣ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି |

ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣର ବାରମ୍ବାର ଉତ୍ସ ଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା।

ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ମ୍ୟୁନିସିପାଲିଟି ଜଳ ନିଷ୍କାସନ ଏବଂ ଘରୋଇ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ, ଖଣି ଆବର୍ଜନା ଏବଂ ଶିଳ୍ପଦ୍ୟୋଗିକ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ |

  ଆସନ୍ତୁ ପ୍ରଥମେ ମ୍ୟୁନିସିପାଲିଟି ଜଳ ନିଷ୍କାସନ ଏବଂ ଘରୋଇ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁର ଅନୁପଯୁକ୍ତ ନିଷ୍କାସନରୁ ହେଉଥିବା କ୍ଷତିକାରକ ପ୍ରଭାବ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିବା |  

ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଜଳ ନିଷ୍କାସନ ଏବଂ କାରଖାନା ର ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ନିଷ୍କାସନର ସୁବିଧା ନ ଥିବା ହେତୁ  ଲୋକମାନେ ଗୁରୁତର କ୍ଷତି ସହୁଛନ୍ତି |  ଏହା ବ୍ୟତୀତ କର୍ପୋରେସନ୍ ଏବଂ ପୌର ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକର କୌଣସି ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ନିଷ୍କାସନ ଉପଯୁକ୍ତ ପରିଚାଳନା ଯୋଜନା ନାହିଁ |

ଗୃହ ଓ ନଗର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ (MoHUA) ର ନିକଟରେ ପ୍ରକାଶିତ ରିପୋର୍ଟ ଭାରତରେ ପ୍ରକୃତ ଚିତ୍ର ପ୍ରକାଶ କରିବ |  ଏହି ରିପୋର୍ଟ ଯାହା ପ୍ରକାଶ କରେ ତାହା କେବଳ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ନୁହେଁ ବରଂ ଆମକୁ ଲଜ୍ଜା ମଧ୍ୟ ଦେଇଥାଏ |  ଉତ୍ପାଦିତ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁରୁ ପ୍ରତିଦିନ 1,47,613 ମିଲିଅନ ଟନ୍ (MTD) ମଧ୍ୟରୁ କେବଳ 30 ପ୍ରତିଶତ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ନିଷ୍କାସନ କାରଖାନା ମାଧ୍ୟମରେ ନିଷ୍କାସିତ ହୁଏ।  ଦୈନିକ 72,368 ନିୟୁତ ଲିଟର (MLD) ବର୍ଜ୍ୟ ଜଳ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ଯେଉଁଥିରୁ 20,235 MLD ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ |  40,000 MLD ଜଳ ନିଷ୍କାସନର କେବଳ କୋଡ଼ିଏ ପ୍ରତିଶତ ବିଶୋଧନ କରାଯାଏ ଏବଂ 80 ପ୍ରତିଶତ ବିଶୋଧିତ ଜଳ ନିଷ୍କାସନ ନଦୀରେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ |  ସହରାଞ୍ଚଳରେ ବାସ କରୁଥିବା ଭାରତୀୟ ଜନସଂଖ୍ୟାର ତିରିଶ ପ୍ରତିଶତ ଦିନକୁ ମ୍ୟୁନିସିପାଲିଟି କଠିନ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁରେ 1,43,449 ମେଟ୍ରିକ୍ ଟନ୍ ଉତ୍ପାଦନ କରନ୍ତି |

ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣର ଦ୍ୱିତୀୟ ଉତ୍ସ ହେଉଛି ଖଣି |  ଯେତେବେଳେ ବାଲୁକା ପଥର ଏବଂ ଚୂନ ପଥରର ସ୍ତର ତୈଳ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ୍ କିମ୍ବା କୋଇଲା ପାଇଁ ଖୋଳା ଯାଇଥିବା କୂଅ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରବେଶ କରେ |  ଲୁଣ ଜଳ ଛାଡି କୂଅ ଦେଇ ଭୂପୃଷ୍ଠକୁ ଅଣାଯାଏ ଏବଂ କୂଅର ମଧୁର ଜଳ ସହିତ ମିଶ୍ରିତ ହୁଏ |

ଏହି ଲୁଣିଆ ଜଳ ଶେଷରେ ଝରଣା, ନଦୀ ଓ ହ୍ରଦକୁ ଯାଏ |  ଯେଉଁଠାରେ ସେମାନେ ମଧୁର ଜଳ ଯୋଗାଣର ଏକ ଗୁରୁତର ପ୍ରଦୂଷଣ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି |  ଭୂପୃଷ୍ଠ ସ୍ରୋତଗୁଡିକର ପ୍ରଦୂଷଣ ଏହିପରି ଜଳକୁ ମଣିଷ ଏବଂ ପଶୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅନୁପଯୁକ୍ତ କରିଥାଏ |  ଲୁଣିଆ ଜଳ ମଧ୍ୟ ମଧୁର ଜଳରେ ଥିବା ମାଛର ଜୀବନ ପାଇଁ ବିନାଶକାରୀ ହୋଇଯାଏ ଏପରିକି ମାଟିର ଗୁଣବତ୍ତା ଏବଂ ଉର୍ବରତା ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇପାରେ ଏବଂ ଉଦ୍ଭିଦଗୁଡିକ ଖରାପ ହୋଇପାରେ |  ହାଇଡ୍ରୋଲିକ୍ ଖଣି ଏବଂ ଡ୍ରେଜିଂ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ, ଯେତେବେଳେ ନଦୀ ଓ  ଝରଣା ଗୁଡ଼ିକରେ ନିର୍ଗତ ହୁଏ ପ୍ରଦୂଷଣର ସାମଗ୍ରୀ ଷ୍ଟ୍ରିମ୍ ଚ୍ୟାନେଲଗୁଡିକୁ ପ୍ରଦୂଷଣ କରିଥାଏ |

ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣର ତୃତୀୟ ଉତ୍ସ ହେଉଛି ଶିଳ୍ପ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ |  ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣ ପାଇଁ ଦାୟୀ ଶିଳ୍ପଗୁଡିକ ହେଉଛି ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ପାନୀୟ, ବସ୍ତ୍ର, ଟେନିଙ୍ଗ୍ ଉତ୍ପାଦ, ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ବିଶୋଧନ ଦ୍ରବ୍ୟ, ଲୁହା ଏବଂ ଇସ୍ପାତ, ଅଣ ଧାତୁ, ଧାତୁ, ରବର, କାଗଜ ଏବଂ ସହଯୋଗୀ ଶିଳ୍ପ |  ଏହି ଶିଳ୍ପଗୁଡିକ ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥ ଏବଂ ଜୈବିକ ପଦାର୍ଥ ଧାରଣ କରିଥିବା ଜଳ ପ୍ରବାହରେ ନିର୍ଗତ ହୁଏ ଯାହା ଜଳରେ ଥିବା ଅମ୍ଳଜାନ ଉପରେ ଅଧିକ ଚାହିଦା ଦେଇଥାଏ ଏବଂ ଫଳସ୍ୱରୂପ ମାଛ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜୀବଜନ୍ତୁଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କିମ୍ବା ଆଘାତ ଦେଇଥାଏ |  କେତେକ ମାଂସ ପ୍ୟାକିଂ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ମାନବ କିମ୍ବା ପଶୁପାଳନ ରେ ରୋଗ ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ |

ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣ ଏହାର ସ୍ୱାଦ, ଦୁର୍ଗନ୍ଧ କିମ୍ବା ରଙ୍ଗକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରି ଘରୋଇ, ଶିଳ୍ପ ଏବଂ ପଶୁପାଳନ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଜଳର ଗୁଣବତ୍ତାକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିଥାଏ |  ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣର କାରଣ ହେଉଛି ଶିଳ୍ପ ପ୍ରଦୂଷଣ |  ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଶିଳ୍ପ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁରେ ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥ ଏବଂ ଭାରୀ ଧାତୁ ଯଥା ଆର୍ସେନିକ୍, ସୀସା, ମର୍କୁରୀ, କ୍ୟାଡମିୟମ, ଏବଂ ଜିଙ୍କ ରହିଥାଏ, ଯାହା ମାନବ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ଇକୋସିଷ୍ଟମ (ecosystem )ପାଇଁ କ୍ଷତିକାରକ |  ପ୍ରଦୂଷିତ ଜଳ ଜଳସେଚନ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହେଲେ  ଜମି ଉତ୍ପାଦନ ଉପରେ ଗୁରୁତର ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ |

ଉଭୟ ଭୂପୃଷ୍ଠ ଏବଂ ଭୂତଳ ଜଳ  ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥ ଏବଂ ଧାତୁର ଘନତ୍ୱ ଯୁକ୍ତ ହେଲେ ନଦୀ ପ୍ରଣାଳୀର ପରିବେଶରେ ଗୁରୁତର କ୍ଷତି ଘଟାଏ |  କାଗଜ ଏବଂ ତୈଳ ବିଶୋଧନ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁରେ କଠିନ ପଦାର୍ଥ ରହିଥାଏ ଯାହା ଜଳ-ବିଶୋଧନ କାରଖାନାଗୁଡ଼ିକରେ ଜଳକୁ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ଚିକିତ୍ସା ଅଧୀନରେ ରଖିବା ଆବଶ୍ୟକ କରିଥାଏ |  ଧାତୁ କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଧାତବ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ନିର୍ଗତ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ଜଳର ଅସ୍ଥିରତାକୁ ବଢାଇଥାଏ, ଏହାର ସ୍ୱାଦ ଏବଂ ରଙ୍ଗକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ ଏବଂ ଏହାର ଗୁଣକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିଥାଏ |

କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ବିଭିନ୍ନ ୱେବସାଇଟରୁ ସଂଗୃହିତ ଏକ ଆନୁମାନିକ ଆକଳନ ବାଣିଜ୍ୟିକ ମତ୍ସ୍ୟଚାଷ ପାଇଁ ବାର୍ଷିକ କ୍ଷତି 1200 ମିଲିୟନ୍ ଟଙ୍କା, ସମ୍ପତ୍ତି ମୂଲ୍ୟ ହ୍ରାସ ବାର୍ଷିକ 600 ନିୟୁତ ଟଙ୍କା ହେବ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଇଛି।  ବ୍ରିଜ୍, ପାଇପ୍, ବ୍ୟାରେଜ୍ ଏବଂ ଧାତୁ ସଂରଚନା ଉପରେ ଏହାର କ୍ଷତିକାରକ ପ୍ରଭାବ ହେତୁ ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣ ହେତୁ ବାର୍ଷିକ କ୍ଷତି 2020 ରେ 500 ମିଲିୟନ୍ ଟଙ୍କା ଥିଲା।

ବିଶୋଧିତ ମ୍ୟୁନିସିପାଲିଟି ଜଳ ନିଷ୍କାସନ ଏବଂ ଘରୋଇ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ଟାଇଫାଇଡ୍ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଳ ଜନିତ ରୋଗର ପ୍ରସାରକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିଥାଏ |  ଭାରତରେ ପ୍ରାୟ ଚାଳିଶ ଲକ୍ଷ ଲୋକ ଜଳ ସଂକ୍ରମିତ ରୋଗରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।

ଭାରତରେ ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଖର୍ଚ୍ଚ ବାର୍ଷିକ ପ୍ରାୟ 530 ବିଲିୟନ ଟଙ୍କା ଥିଲା।  ପ୍ରାୟ 2 ନିୟୁତ ଲୋକଙ୍କର କଲେରା ଭଳି ରୋଗରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ ଦୂଷିତ ଜଳ ପିଇବା ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବିକଳ୍ପ ନାହିଁ |  ହେପାଟାଇଟିସ୍ ଏବଂ ଡିସେଣ୍ଟେରୀ ଜଳ ଦ୍ବାରା ହେଉଥିବା ରୋଗ 38 ନିୟୁତ ଭାରତୀୟଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ ଏବଂ ପ୍ରତିବର୍ଷ ପ୍ରାୟ 1.5 ନିୟୁତ ଶିଶୁ ଡାଇରିଆ ରୋଗରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରନ୍ତି।

ଭାରତ ସରକାର ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀ ଜାତୀୟ ପାନୀୟ ଜଳ ମିଶନ (RGNDWM) ଦ୍ବାରା 2010 ରେ କରାଯାଇଥିବା ଏକ ସର୍ଭେରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ 1 ପ୍ରତିଶତ ଅନିୟମିତ ନମୁନା ସଂଗ୍ରହ ଉପରେ ଆଧାର କରି ପ୍ରାୟ 35 ନିୟୁତ ବାସସ୍ଥାନରେ ଫ୍ଲୋରାଇଡ୍, ଅତ୍ୟଧିକ ଆର୍ସେନିକ୍, ଅତ୍ୟଧିକ ଲୁଣିଆତା   ଅତ୍ୟଧିକ ଲୌହ ଏବଂ ଅତ୍ୟଧିକ ନାଇଟ୍ରେଟ୍ ହେତୁ ଜଳ ଗୁଣବତ୍ତା ସମସ୍ୟା ରହିଛି। ବିପଦରେ ଥିବା ଜନସଂଖ୍ୟା 90 ନିୟୁତ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଇଥିଲା।  ବ୍ରେଣ୍ଡନ୍ ଏବଂ ହୋମନ୍ ଦ୍ବାରା ପ୍ରକାଶିତ ତଥ୍ୟରୁ ଏହା ମଧ୍ୟ ଜଣାପଡିଛି ଯେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ହେତୁ 2020 ରେ ହାରାହାରି ମୋଟ ମୂଲ୍ୟ ଜିଡିପିର ପାଞ୍ଚ ପ୍ରତିଶତ ଥିଲା।  ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣ ହେତୁ ହାରାହାରି ମୋଟ ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ 6000 ନିୟୁତ ଡଲାର ଥିଲା |  ଏହା ବ୍ୟତୀତ ପାନୀୟ ଜଳ ମାଧ୍ୟମରେ ଆର୍ସେନିକ୍ ପ୍ରଦୂଷଣ ଚର୍ମ କର୍କଟ, ଫୁସଫୁସ, ମୂତ୍ର ବ୍ଲାଡର ଏବଂ କିଡନୀ ପାଇଁ ଦାୟୀ ବୋଲି ଜଣାପଡିଛି।

ଦ୍ରୁତ ଶିଳ୍ପାୟନ ଯୋଗୁଁ ବିଷାକ୍ତ ରାସାୟନିକ ପ୍ରବାହ ବିଭିନ୍ନ ଜଳ ଉତ୍ସକ ଝରଣା, ନଦୀ ଏବଂ ଟ୍ୟାଙ୍କ ରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛି ଯାହା ଜଳର ଗୁଣବତ୍ତା ଏବଂ ଭୂତଳ ଜଳର ଦୂଷିତ ହେବାରେ ଲାଗିଛି।  ଜଳସେଚନ ଜଳର ଗୁଣ ଉପରେ କୃଷି ଉତ୍ପାଦନ ନିର୍ଭର କରେ |  ଏହି ବିଷୟ ଉପରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବା ଦ୍ବାରା ଦେଖାଯାଏ ଯେ ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣ ହେତୁ ଜଳର ବୈଦୁତିକ  କଣ୍ଡକ୍ଟିଭିଟି ଯେତେ ଅଧିକ ହେବ ସେତେ ଅଧିକ କ୍ଷତି ହେବ।  ଜଳ ଗୁଣବତ୍ତା ଖରାପ ହେବା ଦ୍ୱାରା ନେଟ ରିଟର୍ଣ୍ଣରେ ପ୍ରାୟ 26 ପ୍ରତିଶତ ହ୍ରାସ ଘଟିପାରେ |

ଏହା ଜଣାପଡିଛି ଯେ ନିରାପଦ ପାନୀୟ ଜଳ ଅଭାବରୁ ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନେ ଜଳ ଜନିତ ରୋଗର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛନ୍ତି।  ଅନୁସନ୍ଧାନକାରି  ଆଫ୍ରିକା, ଲାଟିନ୍ ଆମେରିକା ଏବଂ ଏସିଆରେ ଜଳ ଦ୍ବାରା ହେଉଥିବା ରୋଗରେ ମୃତ୍ୟୁହାର ଏବଂ ରୋଗର ଆକଳନ କରିଛନ୍ତି।  ସେମାନଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣ ହେତୁ ଜଳ ଦ୍ବାରା ହେଉଥିବା ରୋଗ  ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁହାର ଉପରେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ।  କାର୍ଯ୍ୟଦିବସ ହରାଇବା, ତାଲିମପ୍ରାପ୍ତ ଶ୍ରମିକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ, ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ଖର୍ଚ୍ଚ ଇତ୍ୟାଦି ଆକାରରେ ଅର୍ଥନୈତିକ  କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଉପରେ ଏହାର ଗୁରୁତର ନକାରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ ପଡିଥାଏ |  ଆହୁରି ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ଯୁକ୍ତି କରିଥିଲେ ଯେ ଅନେକ ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶରେ ଡାଇରିଆ ଏକ ସାଧାରଣ ଘଟଣା, ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ତିନି ଲକ୍ଷରୁ ପାଞ୍ଚ ନିୟୁତ ମାମଲା ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଥାଏ।  ପ୍ରତ୍ୟେକ ମାମଲାରେ ତିନି ରୁ ପାଞ୍ଚଟି କାର୍ଯ୍ୟଦିବସ କ୍ଷତି ସହ ଜଡିତ ହେବ, ଗୋଟିଏ ବର୍ଷରେ ପ୍ରାୟ ନଅ ବିଲିୟନ କାର୍ଯ୍ୟଦିବସ କ୍ଷତି ହେବ |  ଭାରତରେ ଆକଳନ କରାଯାଇଛି ଯେ ଜଳ ଦ୍ବାରା ହେଉଥିବା ରୋଗ ହେତୁ ହାରାହାରି ମଜୁରୀ ହ୍ରାସ ପ୍ରାୟ  ପ୍ରତି ପରିବାର ପାଇଁ 3,695 ଟଙ୍କା ଅଟେ ।ଚିକିତ୍ସା ଖର୍ଚ୍ଚ ପାଇଁ  ପରିବାର ପ୍ରତି ହାରାହାରି କ୍ଷତି ବାର୍ଷିକ ପ୍ରାୟ 9,366 ଟଙ୍କା ହୋଇଥାଏ।

ଅନ୍ୟ ଏକ ଅନୁସନ୍ଧାନ ଅଧ୍ୟୟନରେ, ଦର୍ଶାଯାଇଛି ଯେ ନଦୀ ଜଳର ଗୁଣବତ୍ତା ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଭାରତର 16 ଟି ଶିଳ୍ପାୟନଶୀଳ ବିକଶିତ ରାଜ୍ୟରେ ଭେଦଭାବ ରହିଛି।  ଏହି ରାଜ୍ୟଗୁଡିକରେ ନଦୀ ଜଳର ଗୁଣବତ୍ତା ପାନୀୟ ଜଳ ଏବଂ ବାହ୍ୟ ସ୍ନାନ ପାଇଁ ଉତ୍ସ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପ୍ରଦୂଷଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ବୋର୍ଡ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟତା ସହିତ ମେଳ ଖାଉ ନାହିଁ |  ମୋଟାମୋଟି କହିବାକୁ ଗଲେ, ଉପଯୁକ୍ତ ଚିକିତ୍ସା ବିନା ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁକୁ ଜଳପଥରେ ପକାଇବା ଏକ ଅପରାଧ କାରଣ ଏହା ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣ ହେତୁ ବହୁ ସାମାଜିକ କ୍ଷତି ଘଟାଇଥାଏ |  ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣ ମାନବ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ଉପରେ କ୍ଷତିକାରକ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ ।ଏହା ମନୋରଞ୍ଜନ ମୂଲ୍ୟକୁ ନଷ୍ଟ କରିଥାଏ ଏବଂ ଧାତବ ସଂରଚନା, ବ୍ରିଜ୍, ବଏଲର ଇତ୍ୟାଦିର ଅକାଳ କ୍ଷୟ ପାଇଁ ଦାୟୀ | 

ପ୍ରଦୂଷକମାନେ ଜଳର ଗୁଣବତ୍ତା ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଉଥିବା ଏହି ପ୍ରକାର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ବନ୍ଦ କରିବା ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଅନିଚ୍ଛା ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି |  ପ୍ରଦୂଷଣକାରୀଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ଦେବା ପାଇଁ ପ୍ରାଥମିକ ଧାରା ସହିତ ପ୍ରଣୀତ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରଦତ୍ତ ବିଭିନ୍ନ ବ୍ୟବସ୍ଥା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ପାଇଁ ନ୍ୟାୟିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ସକ୍ରିୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ ।

ପୃଥିବୀରେ କ୍ରମଶଃ ବିଶୁଦ୍ଧ ଜଳର ପରିମାଣ କମିକମି ଯାଉଛି। ଏହା ମାନବ ସଭ୍ୟତା ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ ବିକାଶ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଏ। ତେଣୁ ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣର ଭୟାବହତାକୁ ସର୍ବସାଧାରଣ ଉପଲବ୍ଧି କରିବା ଉଚିତ।

ଏହା ଏକ ସାମୁହିକ ଆନ୍ଦୋଳନ। ଏହି ସମସ୍ୟା କୁ

ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ସରକାର ଙ୍କ ସହ ସମସ୍ତ ନାଗରିକ  ସଚେତନ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ।

ତେଣୁ ସମସ୍ତେ ଜାଣିବା ଉଚିତ୍ ଯେ  ଅର୍ଥନୈତିକ ବିକାଶ ପାଇଁ  ଜଳ ବିଶୋଧନ   ନିତାନ୍ତ ଜରୁରୀ ଅଟେ।

ମିନାକ୍ଷୀ ଦ୍ବିବେଦୀ

୭୯୭୮୦୮୨୮୩୪